BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
Madde 1 - Bu Yönetmeliğin amacı; İmar Kanunu ve buna bağlı
imar yönetmeliklerine göre inşa edilen binalarda, insan ve yük
taşımasında kullanılan asansörlerin ve güvenlik aksamlarının
projelendirilmesi, tasarımı, imali, montajı ve bakımı gerektiği
gibi yapıldığında ve işletilmesinde kullanıcıların sağlığını ve
güvenliğini tehlikeye atmayacak şekilde piyasaya arz
edilmelerini teminen; tasarım ve imalat aşamalarında uyulması
gereken temel sağlık ve güvenlik kuralları ile takip edilmesi
gereken uygunluk değerlendirme işlemlerini ve uygunluk
değerlendirmesi yapacak onaylanmış kuruluşların
görevlendirilmesinde dikkate alınacak asgari kriterleri
belirlemektir. Kapsam Madde 2 - Bu Yönetmelik kapsamına ilişkin hususlar
aşağıda belirtilmiştir. a) Bu Yönetmelik, binalarda ve inşaatlarda sürekli olarak
kullanılan asansörleri ve Ek IV’de listelenen asansörde
kullanılacak güvenlik aksamlarını kapsar. Asansörler için bu
Yönetmelikte belirtilen risklerin tamamı veya bir bölümü belirli
yönetmeliklerin kapsamına giriyorsa, bu Yönetmelik söz konusu
belirli yönetmeliklerin yürürlüğe giriş tarihinden önceki bu tür
asansörlere uygulanmaz veya uygulaması durdurulur. b) Bu Yönetmelik, aşağıda belirtilen asansörleri
kapsamaz. 1) Kamu veya özel, insan taşımacılığına yönelik asma
kablolu demiryollarını da kapsayan kablolu havai hatları, 2) Askeri veya güvenlik amaçlı özel tasarımlanmış ve
yapılmış asansörleri, 3) Maden ocağı vinçleri, 4) Sahne asansörleri, 5) Nakil vasıtalarına monte edilmiş asansörleri, 6) Makinelere bağlı ve sadece çalışma yerine giriş amaçlı
asansörleri, 7) Dişli Rayda çalışan trenleri, 8) İnsan veya insan ve yüklerin taşınması amaçlı
asansörlere yönelik inşaat alanında kullanılan şantiye
asansörleri.
Dayanak
Madde 3 - Bu Yönetmelik, 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik
Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun ve 4077
sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanuna dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar Madde 4 - Bu Yönetmelikte geçen; a) Bakanlık : Sanayi ve Ticaret Bakanlığını, b) Müsteşarlık : Dış Ticaret Müsteşarlığını, c) Komisyon : >Avrupa Birliği Komisyonunu, d) Asansör : Binalarda ve inşaatlarda, belirli
seviyelerde hizmet veren, esnek olmayan ve yatay düzlemle
15°’den fazla bir açı oluşturan sabit raylar boyunca hareket
eden bir kabine sahip olan ve ;
- İnsanların,
- İnsanların ve yüklerin ve
- Kabine girilebiliyorsa, yani bir kişi zorlanmadan kabine
girebiliyorsa ve kabin içine ya da kabin içindeki bir kişinin
kolayca ulaşabileceği şekilde yerleştirilmiş kontrollerle teçhiz
edilmiş ise, sadece yüklerin taşınmasına yönelik bir tertibatı, e) Model asansör : Teknik dosyasında, objektif değerler
ile tanımlanan ve benzer güvenlik aksamını kullanan model
asansöre uygun olarak imal edilen asansörlerin temel güvenlik
kurallarını nasıl karşılanacağının gösterildiği numune asansörü;
(Model asansör ile model asansörün tipleri olan asansörlerin
parçalarını oluşturan asansörler arasında izin verilen tüm
varyasyonlar azami ve asgari değerleriyle birlikte teknik
dosyada açıkça belirtilmelidir.
Temel güvenlik kurallarını sağlamak bakımından muhtelif
ekipmanın benzerliği hesaplama ve/veya tasarım planları
gösterilebilir.) f) Asansör Firması: Bu Yönetmelik kapsamındaki
asansörlerin tasarımından, imalatından, montajından,
projesinden, bakımından, işletme ruhsatından ve piyasaya
sürülmesinden sorumlu olan ve ürüne adını, ticari markasını veya
ayırt edici işaretini koyarak CE işaretini iliştiren ve AT
uygunluk beyanını düzenleyen gerçek veya tüzel kişileri; asansör
firmasının Türkiye dışında olması halinde, asansör firması
tarafından yetkilendirilen temsilciyi ve/veya ithalatçıyı;
ayrıca asansörün tedarik zincirinde yer alan ve faaliyetleri
asansör güvenliğine ilişkin özelliklerini etkileyen gerçek veya
tüzel kişi veya kuruluşu, g) Güvenlik aksamı : Ek- IV’de listelenen asansör aksam
ve parçalarını, h) Güvenlik aksamı imalatçısı: Bu Yönetmelik kapsamındaki
asansörlerin güvenlik aksamının tasarımından, imalatından,
piyasaya sürülmesinden sorumlu olan ve ürüne CE işaretini
iliştiren ve AT uygunluk beyanını düzenleyen gerçek veya tüzel
kişi veya kuruluşu; güvenlik aksamı imalatçı firmasının Türkiye
dışında olması halinde, güvenlik aksamı imalatçı firması
tarafından yetkilendirilen temsilciyi ve/veya ithalatçıyı;
ayrıca güvenlik aksamının tedarik zincirinde yer alan ve
faaliyetleri asansör güvenliğine ilişkin özelliklerini etkileyen
gerçek veya tüzel kişiyi, i) Modül: Bu Yönetmelik gereğince, asansörün veya
güvenlik aksamının taşıdığı risklere göre hangi uygunluk
değerlendirmesi işlemlerine tabi tutulacağını gösteren yollardan
her birini, j) CE Uygunluk işareti: Bu Yönetmelik kapsamındaki
asansörlerin veya güvenlik aksamlarının veya asansörlerin
imalinde kullanılan asansörle ilgili diğer ekipman, aksam ve
parçaların çalışırken veya kullanırken çevrenin ve insanların
sağlık ve güvenliğini veya söz konusu ise malların güvenliğini
tehdit etmeyecek nitelikte olduğunu belirten, bu Yönetmelikte
yer alan temel sağlık ve güvenlik kurallarına, teknik
düzenlemede yer alan kurallara uygun olduğunu ve tüm uygunluk
değerlendirmesi işlemlerine tabi tutulduğunu ve bu Yönetmelik
hükümlerine uygunluğunu gösteren işareti, k) Temel Güvenlik Kuralları : Asansörün / güvenlik
aksamının insan sağlığı ve güvenliği veya söz konusu ise
malların güvenliğinin korunması açısından sahip olması gereken
asgari sağlık ve tüketicinin korunması açısından sahip olması
gereken asgari güvenlik koşullarını, l) Uygunluk Değerlendirmesi: Asansör veya güvenlik
aksamının bu Yönetmeliğe uygunluğunun denenmesi ve muayene
edilmesi ve / veya belgelendirilmesine ilişkin her türlü
faaliyeti, m) Uygunluk Değerlendirmesi Kuruluşu: Asansör veya
güvenlik aksamının bu Yönetmeliğe uygunluğunun denenmesi ve
muayene edilmesi ve/veya belgelendirilmesine ilişkin faaliyette
bulunan özel veya kamu kuruluşunu, n) Onaylanmiş Kuruluş: 4703 sayılı Kanun ve bu Kanunun
uygulama yönetmeliklerinden Uygunluk Değerlendirme Kuruluşları
ile Onaylanmış Kuruluşlara Dair Yönetmelik ve bu Yönetmelik
hükümlerine göre bu Yönetmelik çerçevesinde uygunluk
değerlendirme faaliyetinde bulunmak üzere test, muayene ve/veya
belgelendirme kuruluşları arasından Bakanlık tarafından
belirlenerek yetkilendirilen özel veya kamu kuruluşunu, o) Standart : Üzerinde mutabakat sağlanmış olan, kabul
edilmiş bir kuruluş tarafından onaylanan, mevcut şartlar altında
en uygun seviyede bir düzen kurulmasını amaçlayan, ortak ve
tekrar eden kullanımlar için bu Yönetmelik kapsamındaki
asansörün veya güvenlik aksamı veya diğer aksamın özellikleri,
işleme ve imalat yöntemleri, bunlarla ilgili terminoloji,
sembol, ambalajlama, işaretleme, etiketleme ve uygunluk
değerlendirmesi işlemleri hususlarından biri veya birkaçını
belirten ve uyulması ihtiyari olan düzenlemeyi, ö) Ulusal Standart : Bu Yönetmelik kapsamındaki asansör
veya güvenlik aksamı veya diğer aksamlara yönelik Türk
Standartları Enstitüsü tarafından hazırlanan standartları, p) Uyumlaştırılmış Ulusal Standart : Bu Yönetmelik
kapsamındaki asansör veya güvenlik aksamı veya diğer aksamlara
yönelik uyumlaştırılmış Avrupa standardını uyumlaştıran ve Türk
Standartları Enstitüsü tarafından Türk Standardı olarak kabul
edilip yayımlanan standardı, r) Uyumlaştırılmış Avrupa Standardi : Bu Yönetmelik
kapsamındaki asansör veya güvenlik aksamı veya diğer aksamlara
yönelik Avrupa Birliği Komisyonunun talimatı üzerine bir Avrupa
Standardizasyon Kuruluşu tarafından hazırlanan ve Avrupa
Toplulukları Resmi Gazete’sinde ismi yayımlanan standardı, s) AT Uygunluk Beyanı : Asansör firmasının veya güvenlik
aksamı imalatçısının piyasaya arz ettiği asansörün veya güvenlik
aksamının bu Yönetmelik hükümlerine uygunluğunu beyan ettiği
belgeyi, s) AT Tip İnceleme Belgesi : Onaylanmış kuruluş
tarafından düzenlenerek asansör firmasına verilen asansör veya
güvenlik aksamının bu Yönetmelik hükümlerine uygunluğunu
gösteren belgeyi, t) Piyasaya arz : Asansör firmasının asansörü kullanıcıya
hazır hale getirdiği ilk durumu veya güvenlik aksamı imalatçısı
veya diğer aksam imalatçılarının imal ettikleri aksamları,
asansör firmasına tedarik ve kullanımı amacıyla bedelli veya
bedelsiz olarak piyasada yer alması için hazır hale getirdiği
ilk durumu, u) Piyasa Gözetimi ve Denetimi : Bu Yönetmelik
kapsamındaki asansörün veya güvenlik aksamının veya diğer
aksamların piyasaya arzı veya dağıtımı aşamasında veya bunlar
piyasada veya kullanımda iken bu Yönetmeliğe uygun olarak imal
edilip edilmediğinin ve güvenli olup olmadığının Bakanlık
tarafından denetlenmesi veya denetlettirilmesini, ü) Bina sorumlusu: Asansörün, bu Yönetmelik kurallarına
uygun olarak güvenli bir şekilde çalışmasını sağlamak amacıyla
düzenli olarak bakımını ve onarımını ve kontrolünü yaptırmaktan
sorumlu olan, binanın maliki, kat maliki veya bunların yetki
verdiği kişi veya kuruluşu, v) Yetkili Servis : Bu Yönetmelik kapsamında yer alan
asansörlerin bakımı ve onarımı için asansör firması tarafından
yetkilendirilen özel veya tüzel kişiyi, y) Ürün : Asansörü ve/veya asansör aksam ve parçalarını, z) İşletme Ruhsatı: Bu Yönetmelik kapsamında piyasaya arz
edilen asansörün; avan ve tatbikat projelerine, standartlara ve
bu Yönetmeliğin temel kurallarına ve teknik düzenlemelere
uygunluğunun belgelenmesini müteakip, binanın bağlı bulunduğu
Belediye veya belediye hudutları dışında Valilik tarafından
verilen, asansörün kullanılmasında can ve mal güvenliği
açısından bir sorun olmadığını belirten belgeyi, za) Asansör yaptırıcısı : Asansörün tesisi için asansör
firması ile sözleşme yapan özel veya tüzel kişileri, zb) Elektrik Projesi: Tesis edilecek asansörün tipine
göre elektrikli kumanda, kontrol, emniyet sistemleri, sinyal
sistemleri ve genel tahrik güç vb. sistemlerini ihtiva eden
elektrik akım yollarını gösteren projeleri, bunların birbirinden
ayrılmaz bir bütün oluşturduğunu, zc) Proje: Yapılacak tesisin hesaplarını, elektrik
projelerini, ölçülerini ve binaya yerleşik şeklini kapsayan
komple tasarımı, zd) İnşaat Mahalli: Yapılarda asansör kabininin
çalışacağı kuyu ile tahrik ve kumanda elemanlarının bulunduğu
mahallini, ze) Trafik Hesabı: Bina şekil ve ihtiyaçlarına göre
asansörün adet, hız, kapasite, kumanda ve kullanma şekillerini
en ekonomik biçimde tespit eden hesap tarzını, zf) Yıllık Kontrol: Asansörün emniyet ve işletme yönünden
standartlara uygun şekilde çalıştığının yılda en az bir defa
yetkili bir mühendis tarafından kontrol edilmesini,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Temel Güvenlik Kuralları ve Standartlar
Temel Güvenlik Kuralları
Madde 5 - Bu Yönetmelik kapsamına giren asansörler, Ek-I’de
belirtilen temel sağlık ve güvenlik kurallarını yerine getirmek
zorundadır.
Bu Yönetmelik kapsamındaki güvenlik aksamları, Ek-I’de getirilen
temel sağlık ve güvenlik şartlarını karşılamalı veya monte
edildikleri asansörde söz konusu temel kuralları sağlamalıdır.
Standartlar Madde 6 - Standartlara ilişkin hususlar aşağıda
belirtilmiştir. a) Bir uyumlaştırılmış stantart bir veya daha fazla temel
sağlık ve güvenlik gereğini kapsaması durumunda, 1) Bu standarda uygun imal edilen asansörlerin 5 inci
maddedeki ilgili temel kurallara uygun olduğu kabul edilir veya, 2) Bu standarda uygun imal edilen, güvenlik aksamının
doğru olarak monte edildikleri asansörlerin ilgili temel
kurallara uymasını sağlamak için uygun olduğu kabul edilir. b) Bakanlık, uyumlaştırılmış ulusal standartların isim ve
numaralarını Resmi Gazete’de yayımlar. Bakanlık bu bilgileri
Müsteşarlık aracılığı ile Komisyona bildirir. c) Bakanlık, uyumlaştırılmış Avrupa standardının
bulunmadığı durumda, Ek-I’de yer alan asgari temel sağlık ve
güvenlik kurallarının doğru uygulanması için önemli ya da ilgili
mevcut ulusal standartlar ve teknik özellikler hakkında ilgili
taraflara bilgi vermek için gerekli önlemleri alır. d) Bakanlık, (a) bendinde belirtilen uyumlaştırılmış
ulusal standartların veya bu standartların esas aldığı Avrupa
standartlarının 5 inci maddede belirtilen güvenlik şartlarını
tamamen sağlamadığını tespit etmesi durumunda, konuyu
Müsteşarlık aracılığı ile Komisyona bildirir. Komisyon konu
üzerinde yapacağı değerlendirmeyi müteakiben, söz konusu
uyumlaştırılmış Avrupa standardını ve bunu uyumlaştıran
uyumlaştırılmış ulusal standardın yayımdan çekilmesi gerektiğini
bildirmesi halinde, Bakanlık söz konusu uyumlaştırılmış ulusal
standardı Resmi Gazete’deki yayımlanan listeden çıkarır. e) Ek-XV’de Türk Standartları Enstitüsü tarafından
uyumlaştırılan mevcut uyumlaştırılmış standartlar verilmiştir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Uygunluk Değerlendirmesi İşlemleri, "CE" İşaretlemesi ve
CE Uygunluk İşaretinin Usulsüz Kullanımı
Uygunluk Değerlendirmesi İşlemleri
Madde 7 - Güvenlik aksamları ve asansörler için uygunluk
değerlendirme işlemleri aşağıda belirtilmiştir.
A- Güvenlik aksamları için uygunluk değerlendirmesi
işlemleri: Ek-IV’de belirtilen güvenlik aksamlarının piyasaya
sürülmesinden önce, güvenlik aksamı imalatçısı tarafından
aşağıdaki işlemler yapılmalıdır. a) Güvenlik aksamına aşağıda belirtilen uygunluk
değerlendiresinden birisi uygulanır. 1) Güvenlik aksamı modeli, Ek -V’e göre AT tip
incelemesine ve Ek-XI’e göre onaylanmış bir kuruluş tarafından
yapılacak imalat denetimine sunulur veya , 2) Güvenlik aksamı modeli Ek-V’e göre AT tip incelemesine
sunulur ve Ek-VIII’e göre imalat denetimine yönelik bir kalite
güvence sistemi işletilir veya , 3) Güvenlik aksamı modeli için Ek-IX’a göre tam kalite
güvence sistemi işletilir. b) Kullanılan Ekte (duruma göre Ek-VIII, Ek-IX veya Ek-XI)
verilen şartları dikkate alarak, her güvenlik aksamına CE
işareti iliştirilir ve Ek-II’de listelenen bilgiyi içeren AT
uygunluk beyanı düzenlenir. c) Güvenlik aksamı imalatçısı AT uygunluk beyanının bir
kopyasını güvenlik aksamının son imalat tarihinden itibaren 10
yıl süreyle muhafaza eder.
B- Asansör için uygunluk değerlendirmesi işlemleri: Piyasaya sürülmeden önce bir asansörün aşağıdaki işlemlerden
birinden geçmesi gerekmektedir. a) Asansör,eğer Ek-V’de bahsedilen AT tip incelemesi
yapılan bir asansöre göre tasarımlanmışsa; 1) Ek-VI’da belirtilen son muayene veya, 2) Ek-XII’de belirtilen asansör kalite güvence sistemi
veya, 3) Ek-XIV’de belirtilen imalat kalite güvence sistemi
uygulanarak imal edilip, monte edilir ve deneyleri
yapılır.Tasarım, montaj ve deney safhalarına yönelik işlemler
aynı asansör üzerinde yapılabilir. Veya; b) Asansör, Ek-V’de bahsedilen AT tip incelemesi yapılan
bir model asansöre göre tasarımlanmışsa; 1) Ek-VI’da sözü edilen son muayene veya, 2) Ek-XII’de sözü edilen asansör kalite güvence sistemi
veya, 3) Ek-XIV’de sözü edilen imalat kalite güvence sistemi,
uygulanarak imal edilir, monte ve deneyleri yapılır. Veya; c) Asansör, uyumlaştırılmış standartlara tam olarak uygun
değil ise, tasarım incelemesinin eşlik ettiği Ek-XIII’e uygun
bir kalite güvence sistemi uygulanan bir asansöre göre
tasarımlanmışsa; 1) Ek-VI’da belirtilen son muayene veya, 2) Ek-XII’ye uygun olarak asansör kalite güvence sistemi
veya, 3) Ek-XIV’e uygun olarak imalat kalite güvence sistemi
uygulanarak imal edilip monte edilir ve deneyleri yapılır. Veya; d) Asansöre bir onaylanmış kuruluş tarafından Ek-X’da
belirtilen birim doğrulama işlemi yapılır. Veya; e) Asansör Ek- XIII’e göre tam kalite güvence sistemine
tabi tutulur, eğer bu kalite güvence sistemi ilgili
uyumlaştırılmış standartlara tamamen uygun değilse, tasarım
incelenir.
Yukarıda bahsedilen (a), (b) ve (c) bentlerindeki durumlarda
tasarımdan sorumlu kişi imalat işleminden, montajdan ve deneyden
sorumlu kişiye mutlak güvenlikle çalışabilmesi için gereken tüm
belge ve bilgiyi sağlamalıdır. C) Asansör firması, bu maddenin (B) fıkrasında sözü
edilen bütün durumlarda aşağıda belirtilen hususları yerine
getirir. a) Kullanılan Ekte (duruma göre Ek-VI, Ek-X, Ek-XII, Ek-XIII
veya Ek-XIV) verilen şartları dikkate alarak asansöre CE
işaretini iliştirir ve Ek-II’de listelenen bilgiyi içeren bir AT
uygunluk beyanı düzenler, b) Asansörün piyasaya sürülme tarihinden itibaren 10 yıl
süreyle AT uygunluk beyanının bir kopyasını muhafaza eder. c) Bakanlık; Komisyonun, Avrupa Birliği üyesi ülkelerin
ve diğer onaylanmış kuruluşların istemeleri halinde, uygunluk
beyanının ve son muayeneye ilişkin deney raporlarının bir
kopyasını asansör firmasından temin edebilir.
CE Uygunluk İşareti
Madde 8 - CE uygunluk işaretine ilişkin hususlar aşağıda
belirtilmiştir. a) CE uygunluk işareti "CE" harflerinden ibarettir.
Kullanılacak işaretin şekli Ek-III’de verilmiştir. CE uygunluk
işaretinin iliştirilmesinde ve kullanılmasında 17/1/2002 tarihli
ve 24643 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan CE Uygunluk
İşaretinin Ürüne İliştirilmesine ve Kullanılmasına Dair
Yönetmeliğin 5 inci maddesinin hükümleri geçerlidir. b) CE uygunluk işareti, Ek-I’in “Genel” başlıklı
bölümünün madde 5’ine uygun olarak her asansör kabinine açıkça
ve görülebilir şekilde, Ek-IV’de listelenen güvenlik aksamının
her birine, eğer mümkün değilse güvenlik aksamına ayrılmayacak
biçimde takılan bir etiketin üzerine iliştirilir. c) Üçüncü tarafları CE uygunluk işaretinin anlamı ve
şekli açısından yanıltacak işaretlerin asansörlere veya güvenlik
aksamlarına takılması yasaktır. CE uygunluk işaretinin
görünebilirliğini ve okunabilirliğini azaltmaması şartıyla,
diğer herhangi bir işaret asansörlere veya güvenlik aksamlarına
iliştirilebilir.
CE Uygunluk İşaretinin Usulsüz Kullanımı
Madde 9 - Bu Yönetmeliğin 13 üncü maddesinin hükümleri saklı
kalmak kaydıyla; a) Bakanlık, CE uygunluk işaretinin uygun olmayan bir
şekilde iliştirildiğini tespit etmesi durumunda, asansörü monte
eden asansör firması veya güvenlik aksamının imalatçısı
asansörün veya güvenlik aksamının CE uygunluk işaretiyle ilgili
hükümlere uygun olmasını sağlamakla ve yapılan bu ihlali sona
erdirmekle yükümlüdür. b) Uygun olmama durumu devam ediyorsa, Bakanlık, söz
konusu güvenlik aksamının piyasaya arzının kısıtlanmasına veya
yasaklanmasına veya asansörün piyasadan çekilmesini ve
kullanımının yasaklanmasına ilişkin tüm önlemleri alır.
Bakanlık bu durumu ve yapılan işlemleri Müsteşarlık aracılığı
ile Komisyona ve Avrupa Birliği üyesi ülkelere bildirir. c) Asansör firmasının veya güvenlik aksamı imalatçısının
bu Yönetmeliğin yükümlülüklerine uymaması durumunda, asansörü
veya güvenlik aksamını piyasaya arz eden kişi, bu
yükümlülüklerden sorumludur.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Piyasaya Arz, Piyasa Gözetimi ve Denetimi
Piyasaya Arz
Madde 10 - Bu Yönetmeliğe uygun olarak imal edilmiş
asansörlerin veya güvenlik aksamlarının piyasaya arzı ve serbest
dolaşımına ilişkin esaslar aşağıda belirtilmiştir. a) Doğru bir biçimde projelendirilen, imalatı, montajı ve
her ay bakımı yapılan ve amacına uygun olarak kullanılan bu
Yönetmelik kapsamında yer alan ve sadece insan sağlığını ve
güvenliğini, yerine göre malların güvenliğini tehlikeye atmayan
asansörlerin piyasaya arz edilmesine ve hizmete konulmasına izin
verilir.
Bu Yönetmelik kapsamına giren güvenlik aksamının piyasaya arzına
veya hizmete sokulmasına, monte edildikleri asansörlerin doğru
bir biçimde montajı ve bakımı yapıldığında ve amacına uygun
olarak kullanıldığında, sadece insan sağlığı ve güvenliğini veya
söz konusu ise malların güvenliğini tehlikeye atmamaları halinde
izin verilir. b) Bu Yönetmeliğe uygun asansörlerin ve/veya güvenlik
aksamının piyasaya arz edilmeleri veya hizmete konulmaları
yasaklanamaz, sınırlanamaz veya engellenemez. c) Güvenlik aksamı imalatçısının beyan ettiği, bu
Yönetmelik kapsamındaki asansörlere takılması düşünülen bu
Yönetmeliğe uygun aksam ve parçaların piyasaya sürülmesi
yasaklanmaz, sınırlanmaz veya engellenmez. d) CE uygunluk işaretini taşıyan ve beraberinde Ek-II’de
belirtilen AT Uygunluk Beyanı bulunan asansörlerin ve güvenlik
aksamlarının bu Yönetmeliğin Üçüncü Bölümünde (7 nci, 8 inci ve
9 uncu maddeler) belirtilen uygunluk değerlendirme işlemleri de
dahil olmak üzere, bu Yönetmelik hükümlerinin tümüne uyduğu
kabul edilir. e) Ticaret fuarlarında, sergilerde, gösterilerde ve
benzeri durumlarda; bu Yönetmelik hükümlerine uygun olmayan
asansörlerin veya güvenlik aksamlarının asansörü monte eden
firma veya güvenlik aksamlarının imalatçısı veya yetkili
temsilcileri tarafından uygun hale getirilene kadar satışa
çıkarılamayacağının görünür bir işaretle açıkça belirtilmesi
kaydıyla, yürürlükteki Yönetmelik hükümlerine uymayan
asansörlerin veya güvenlik aksamlarının sergilenmesi
engellenmez. Gösteriler sırasında, kişilerin korunması için
yeterli güvenlik tedbirleri alınmalıdır.
Piyasa Gözetimi ve Denetimi
Madde 11 - Bakanlık, asansörlerin veya güvenlik parçalarının
piyasa gözetimi ve denetimini 17/1/2002 tarihli ve 24643 sayılı
Resmi Gazete'de yayımlanan Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve
Denetimine Dair Yönetmelik’te belirtilen hükümler çerçevesinde
yapar veya yaptırır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Onaylanmış Kuruluş
Onaylanmış Kuruluş Madde 12 - Bakanlık, Yönetmeliğin 7 nci maddesinde
belirtilen uygunluk değerlendirme işlemlerinde faaliyet
gösterecek Onaylanmış Kuruluşların tespitini, tayinini,
bildirimini ve statülerinin kaldırılmasını 17/1/2002 tarihli ve
24643 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Uygunluk Değerlendirme
Kuruluşları ile Onaylanmış Kuruluşlara Dair Yönetmelik’te
belirtilen hükümler ve bu Yönetmeliğin Ek-VII'de belirtilen
asgari kriterler çerçevesinde gerçekleştirir.
ALTINCI BÖLÜM
Tedbirler
Tedbirler
Madde 13 - Asansörler veya güvenlik aksamlarının temel
sağlık ve güvenlik kurallarının yerine getirmeleri ile ilgili ve
usulsüz işaret kullanımına karşı alınan tedbirler aşağıda
belirtilmiştir. a) Bakanlık, bu Yönetmeliğe uygun olarak imal edilen CE
uygunluk işareti taşıyan ve amacına uygun olarak kullanılan bir
asansörün veya güvenlik aksamının kişilerin ve yerine göre
malların güvenliğini tehlikeye atabileceğini tespit ederse,
asansörün veya güvenlik aksamının piyasadan toplanması veya
toplatılması, piyasaya arzını engelleyecek veya serbest
dolaşımını kısıtlayacak bütün tedbirleri alır.
Bakanlık, özellikle bu durumun bu tip bir tedbir kararının
gerekçesiyle birlikte; 1) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde belirtilen temel
güvenlik kurallarını karşılayamaması, 2) Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde bahsedilen
standartların yanlış uygulanması, 3) Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde bahsedilen
standartlardaki eksiklik yüzünden olup olmadığını, Müsteşarlık
aracılığı ile Komisyona bildirir. b) Uygun olmayan bir asansör veya güvenlik aksamı "CE"
uygunluk işareti taşıyorsa, Bakanlık işareti kullanana karşı
gerekli tedbirleri alır ve Müsteşarlık aracılığı ile Komisyonu
bilgilendirir. c) Asansörü monte eden asansör firması, binanın veya
inşaatın sorumlusu ile irtibata geçerek, gerekli bilgi alış
verişini sağlamalı ve asansörün iyi çalışmasını ve güvenlikli
kullanımını sağlamak için gerekli tedbirleri almalıdır. d) Asansör firması, asansör kuyusunun asansörün çalışması
ve güvenliği için gerekenin dışında bir boru tertibatı, tel
sistemi ya da başka bir donatımın olmamasını sağlayacak gerekli
tedbirleri almalıdır. e) Bu Yönetmeliğin 10 uncu maddesinin (a) bendi ve 13
üncü maddenin (c) ve (d ) bentleri hükümleri saklı kalmak
kaydıyla bu Yönetmelik hükümleri, asansörlerin bu Yönetmelikte
belirlenmemiş bir şekilde değiştirilmesi anlamına gelmesi
şartıyla, Bakanlığın söz konusu asansörler hizmete girdiğinde
veya kullanıldığında kişilerin korunmasını sağlamak için gerekli
gördüğü uygun şartları bu Yönetmeliğe uygun olarak koyma
haklarını etkilemez.
YEDİNCİ BÖLÜM
Asansör Tesis ve İşletme Uygulamaları
Proje
Madde 14 - Asansörün avan ve tatbikat projeleri,
Elektrik-Elektronik ve Makine Mühendisleri tarafından tespit
edilen esaslara uygun olarak müştereken hazırlanır.Projelerin
hazırlanmasında Türk standartları esas alınacaktır, Türk
standartları kapsamı dışındaki işler için menşei ülke
standartları esas alınır. Asansör avan projeleri mimari proje
ile birlikte yapılacak ve mimari projeye esas teşkil
eder.Asansörün
tesisi ile ilgili tatbikat projeleri ise asansör montajı
yapılmadan önce ilgili makama onaylattırılır.İşletme ruhsatı
alınması aşamasında ilgili kuruma ve asansör yaptırıcısına
projeler ruhsatla birlikte verilir.
Trafik Hesabı
Madde 15 - Mimari tatbikat projelerinin yapımından evvel,
yapının özellik ve kullanım şartlarına uygun trafik hesabı
yapılmalıdır. a) Trafik hesabı, standart kapsamındaki işler için ilgili
standardına, standart kapsamı dışındaki işler ve komple ithal
işler için ise menşei ülkenin hesap usullerine göre asansör
projelerini hazırlayan mühendis tarafından yapılır. b) Trafik hesabında kabul edilen ana kriterlerin
sorumluluğundan bu kriterleri veren mimar, hesap sonucu bulunan
asansör sayısı ve karakteristiğinin sorumluluğundan projeyi
hazırlayan mühendis sorumludur.
Mukavemet Hesabı ve Mekanik Proje
Madde 16 - Mukavemet hesabı ve mekanik proje ile ilgili
hususlar aşağıda belirtilmiştir. a) Asansörün yapısını ilgilendiren mukavemet hesapları:
İnşaatın statik hesabına uygun olmak üzere asansörün makine
dairesine, kuyu dibine ve ray tespit yerlerine gelecek yüklerin
miktar ve cinsini gösteren hesaplardır ve bu hesaplar makine
mühendisleri tarafından tanzim edilerek imzalanır. b) Asansörün imalatını ilgilendiren mukavemet hesapları :
Asansörün projesine uygun, ilgili standartlara göre makine
mühendisleri tarafından yapılacak mukavemet hesaplarıdır. c) Asansöre ait mekanik projeler makine mühendisi
tarafından tanzim edilerek imzalanır. Asansörün mekanik
kısımlarından makine mühendisi, teknik uygulama sorumlusunun
nezaretinde projeye uygun olarak yapılmasından asansör firması
sorumludur.
Elektrik Projeleri
Madde 17 - Asansöre ait elektrik-elektronik projeleri
elektrik-elektronik mühendisi tarafından tanzim ve imza edilir.
Asansörün elektrik-elektronik ile ilgili kısımlarından
elektrik-elektronik mühendisi, teknik uygulama sorumlusunun
nezaretinde projeye uygun olarak yapılmasından asansör firması
sorumludur. Elektrik projeleri işletme ruhsatı müracaatı
esnasında verilir.
Asansörün Kurulacağı İnşaat Mahalli
Madde 18 - Yapılarda asansör tesisinin kurulacağı inşaat
mahalleri, mutlaka bu Yönetmeliğin 15 inci maddesindeki trafik
hesabı sonucunda bulunan sayı ve karakteristiğe uygun asansörler
için standartların öngördüğü boyutlarda olmalıdır.
İnşaat Mahallinin Özellikleri Madde 19 - Asansör tesisinin kurulacağı inşaat mahallinin
özellikleri şunlardır: a) Kat kapıları önündeki sahanlık, varsa Türk
standartlarına, yoksa uluslar arası geçerli standartlara uygun
büyüklükte olmalıdır. b) Asansör makine dairesine çıkış merdiveni, binanın ana
merdiveni özelliğinde olmalıdır. c) Asansör kuyusunun iç yüzü beton perde değilse, toz
tutmayacak şekilde perdahlı sıva yapılmalıdır.
İş Kazaları ve Diğer Sorunlar
Madde 20 - a) Asansör montajına başladıktan sonra, asansör
kuyusunda olabilecek iş kazaları ve diğer sorunlardan, asansör
firmasının elemanlarının çalıştığı anlarda asansör firması;
diğer zamanlarda ise inşaat firması sorumludur. Bu durum montaja
başlandığı anda asansör firması ve inşaat firması arasında
hazırlanacak bir tutanakla belirlenir. b) Asansör kuyularının bakımı esnasında yeterli derecede
aydınlık olabilmesi için, asansör kuyusuna makine dairesinden
kumandalı sabit aydınlatma tesisatı yapılmalıdır.
İşletme Ruhsatı
Madde 21 - İşletme Ruhsatı, asansör firması tarafından
Belediyeden veya Belediye hudutları dışındaki yapılar için
Valilikten alınan belgedir. Bu belge verilirken; asansör
firmasınca bu Yönetmelik gereği asansörün tasarımı,
projelendirilmesi (avan, uygulama, mukavemet, trafik hesapları),
imalatı ve montajı yapılarak ve bakım sözleşmesiyle bakımı
üstlenilerek, can ve mal güvenliği açısından uygun olması ve CE
uygunluk işareti ile Onaylanmış Kuruluştan alınan AT tip
inceleme belgesinin ve AT uygunluk beyanının varlığı aranır.
Belgesi bulunan ve CE uygunluk işareti taşıyan asansörler için
ilgili kurumlarca ruhsat aşamasında ayrıca inceleme ve denetim
yapılmaz.
Bina Sorumlusu
Madde 22 - Bina sorumlusu, asansörün, bu Yönetmelik
kurallarına uygun olarak güvenli bir şekilde çalışmasını
sağlamak amacı ile ayda bir defa düzenli bakımını ve onarımını
bu Yönetmelikte tarif edilen asansör firmasına veya yetkili
servisine yaptırmaktan ve kullanıcıların can ve mal güvenliğinin
tam olarak sağlanması amacı ile gerek kullanım hatalarından,
gerekse harici müdahalelerden meydana gelebilecek olan
tehlikelerin önlenmesi için yapının bağlı bulunduğu belediye
veya valilik tarafından ilk kontrolünü asansörün işletmeye
açılmasından iki yıl sonra, daha sonraki kontrollerini de her
yıl yaptırmaktan sorumludur.
Bakım
Madde 23 - Bu Yönetmelik kapsamındaki asansörün kullanılması
esnasında, temel sağlık ve emniyet gereklerinin devamlılığını
teminen sürekli kontrol altında tutulabilmesi için; a) Bina sorumlusu ile bir asansör firması veya onun
yetkili servisi arasında garanti müddetince geçerli aylık bakım
ve servis hizmetleri anlaşması yapılması zorunludur. Ayrıca,
asansör firması arızaya müdahale zamanını söz konusu anlaşma
metninde belirtmelidir. b) Anlaşma yapılan firma, asansörü imal eden asansör
firması veya onun yetkili servisi olabileceği gibi, bir başka
asansör firması veya onun yetkili servisi olabilir. Ancak,
garanti süresince aylık bakım ve servis hizmetleri için
anlaşmaya bağlanan firma muhakkak asansörü imal eden asansör
firması veya onun yetkili servisi olmalıdır. c) Aylık bakım ve servis hizmeti verilen asansörde,
orijinal yedek parça kullanılır. d) Asansörü imal eden firma, yaptığı her tip ve
özellikteki asansörün orijinal yedek parçalarını 10 yıl süreyle
stokta bulundurmak ve kendisince imal edilen asansöre aylık
bakım ve servis hizmeti veren bir başka asansör firması veya
onun yetkili servisinin veya bina sorumlusunun bu konudaki
talebini, acilen ve normal piyasa koşullarında mutlaka
karşılamak zorundadır.
Yıllık Kontrol
Madde 24 - Yapının bağlı bulunduğu belediyelerce veya
belediye hudutları dışındaki yapılar için valiliklerce en az
yılda bir kere her asansörün kontrolü yapılır. Ancak kadrosunda
yeterli teknik eleman bulunmayan belediyeler veya valilikler
yıllık kontrol işini dışarıdan elektrik ve/veya makine
mühendisine yaptırabilir. Bu mühendis emniyet ve işletme
yönünden tesisin işletilmesine engel bulunmadığını belirten ve
sorumluluğunu taşıyan bir rapor verir.
Bu rapor 3 nüsha olarak düzenlenir; birer nüshası belediyede
veya valilikte, asansör firmasında veya yetkili servisinde ve
bina sorumlusunda muhafaza edilir. Bu raporun tanzim
ettirilmesinin takibinden asansörün bulunduğu bina sorumlusu ve
bakımını yapan firma müştereken sorumludur.
Kullanıcılar ile İlgili Hususlar Madde 25 - Asansör kullanan kişilerin aşağıdaki hususlara
dikkat etmeleri gerekir.
Asansörün özelliğine göre farklılık arz edecek hususları asansör
firması veya bakımcı firma yazılı olarak ilgililere verir,
ilgililer bu bilgileri kullanıcılara aktarır ve görebilecekleri
yere asarlar.
Bu bilgiler şunlardır: a) Asansör içinde kat arasında kalan kişilerin
kurtarılmasında asansör firması veya bakımcı firmanın yazılı
talimatına aynen uyulması, b) Asansöre 12 yaşından küçüklerin yalnız binmelerinin
önlenmesi, c) Asansöre girerken kabinin o katta olup olmadığına
dikkat edilmesi, d) Asansöre girip çıkarken oyalayıcı hareketlerde
bulunmayıp bu işin süratle yapılması, e) Asansör kullanıcısının kat kapısını içeriden veya
dışardan mutat şeklin dışında açmaya uğraşmaması, f) Asansör kullanıcısının kat arasında kaldığında kapı
camını kırarak çıkmaya çalışmaması, g) Kapısız kabinlerde asansör kullanıcısının kabin içinde
seyir halinde hareketli olan kapı tarafındaki duvara kendisinin
veya beraberindekilerin veya eşyalarının temasına meydan
vermemesi, h) Asansör kullanıcısının kabin üstündeki çıkış
kapağından kendi başına çıkmaya çalışmaması (bu kapak sadece
dışarıdan kurtarmak isteyenler için kullanılır), i) Kabin içine konan yüklerin dengeli yüklenmesine dikkat
edilmesi, kabin hareket halinde iken bu yüklerin kaymaması için
tedbir alınması, j) Anlaşmalı bakım yapan firma dışında başka bir firma ve
kişilerin asansöre müdahale ettirilmemesi.
İstisnalar
Madde 26 - Makine dairesiz yapılan asansörler için makine
dairesi ile ilgili hükümler uygulanmaz. Ancak asansör firması
tarafından muhtemel riskleri önleyici tedbirler alınmalıdır.
Ayrıca güvenlik şartları ile standartların ön gördüğü diğer
şartlar da uygulanır.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Bildirimler
Madde 27 - Bildirimlere ilişkin hususlar aşağıda
belirtilmiştir. a) Bakanlıkça, 95/16/EC sayılı Avrupa Birliği direktifi
dikkate alınarak hazırlanan bu Yönetmeliğin uygulamaya konulduğu
Müsteşarlık aracılığı ile Komisyona ve Avrupa Birliği üyesi
ülkelere bildirilir. b) Bu Yönetmelik hükümleri gereğince, herhangi bir
asansöre veya güvenlik aksamına 9 uncu ve 13 üncü maddelerle
getirilen her türlü sınırlama, yasaklama ve tedbirlerin
alınmasını gerektiren sebepler belirtilerek, Bakanlıkça en kısa
süre içinde ilgili taraflara ve Müsteşarlık aracılığı ile
Komisyona ve Avrupa Birliği üyesi ülkelere bildirilir.
Gizlilik
Madde 28 - Bakanlık, Onaylanmış Kuruluş ve bu Yönetmeliğin
uygulanmasına katılan bütün taraflar, görevlerini yerine
getirmeleri sırasında temin ettikleri bütün bilgilerin
gizliliğini sağlar.
Aykırı Davranışlarda Uygulanacak Hükümler
Madde 29 - Bu Yönetmeliğin Yedinci Bölümünde yer alan
hizmete ilişkin hususlara aykırı hareket edenler hakkında 4077
sayılı Kanun ve bu Yönetmeliğin ürünlere ilişkin hükümlerine
aykırı davranışta bulunanlara ise 4703 sayılı Kanun hükümleri
uygulanır.
Yürürlükten Kaldırılan Mevzuat
Madde 30 - 20/12/1995 tarihli ve 22499 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanan Asansör Yönetmeliği, bu Yönetmeliğin
zorunlu olarak uygulamaya girdiği tarihten itibaren yürürlükten
kaldırılmıştır.
Düzenlemeler
Madde 31 - Bakanlık, bu Yönetmeliğin uygulanması ile ilgili
olarak gerekli mevzuat düzenlemelerini yapmaya yetkilidir.
Ulusal Daimi Komite
Madde 32 - Bu Yönetmeliğin uygulanması ve işlerliğinin
sağlanması amacıyla, gerektiğinde, Bakanlık koordinasyonunda
ilgili kamu ve özel kurum ve kuruluşlarının temsilcilerinden
oluşan Ulusal Daimi Komite kurulabilir. Bu komiteye iştirak
edecek kurum ve kuruluşlar ve komitenin çalışma usul ve esasları
yayımlanacak tebliğ ile belirlenir.
Geçici Madde 1 - Bu Yönetmelik, yürürlüğe girdiği
tarihten 18 ay sonra zorunlu olarak uygulanır. Bu süre zarfında
gerek bu Yönetmeliğin hükümlerine uygun üretilen, gerekse 30
uncu maddede belirtilen Asansör Yönetmeliği ve ilgili
standardına uygun imal edilen ürünler piyasaya arz edilebilir.
Yürürlük
Madde 33 - Bu Yönetmelik yayım tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 34 - Bu Yönetmelik hükümlerini Sanayi ve Ticaret
Bakanı yürütür.
